بسياري از كج خلقي ها و بدرفتاري هاي كودك صرفا به دليل نداشتن خواب كافي و راحت است. براي يك خواب راحت و سالم مغز يك كودك نياز دارد كه وقت معيني براي خواب داشته باشد و بدنش نيازمند آرامش كافي جهت استراحت است. براي دستيابي به اين اهداف والدين بايد سه عامل اصلي يعني تنش، زمان و خلق و خو و ارتباط آنها با خواب را خوب بشناسند.
تنش:
كودك نياز به احساس آرامش و امنيت دارد. بسياري از كودكان نمي توانند بخوابند؛ زيرا در تختخواب حالت گوش به زنگ دارند و مضطربند. خواب منقطع، منتظر حادثه اي بودن يا تنش هاي خانوادگي كودك را گوش به زنگ نگه مي دارد. كودك خود را با آرامش و محبت از خواب بيدار، خيلي گرم و صميمي با او احوالپرسي كنيد و بدون عجله و اضطراب صبحانه را با هم بخوريد. در واقع يك شروع خوب در آغاز صبح به كودك كمك مي كند تا با روحيه بهتر از پس استرس هاي روز برآيد و در نتيجه شب با آرامش بخوابد.
زمان (ساعت بدن):
ساعت بدن كودك، مركز كنترل چرخه خواب و بيداري اوست. داشتن يك برنامه يكنواخت براي خواب و بيداري به سلامت خواب كودك كمك مي كند. اگر قبل از خواب به كودكتان يك نوشيدني كافئين دار بدهيد، ناخواسته ساعت بدن و خواب او را مختل مي كنيد.
خلق و خو:
كودكان داراي خصوصيات فردي متفاوتي هستند، مثلا كودكان احساساتي، آنها دنيايي از احساس هستند و نياز دارند كه موقع خواب يك بزرگتر كنارشان باشد تا احساس آرامش كنند.
كودكان حساس:
اين بچه ها بسيار دقيق هستند و به همه چيز دقت مي كنند آنها حتي به يك صداي ضعيف يا تفاوت هاي ظاهري و يا تغيير احساسات و نظرات توجه دارند. اگر كودك شما اظهار كرد كه چيزي موجب ناراحتي اش شده حتما باور كنيد چرا كه اين بچه ها به كوچكترين مسائل حساس هستند. آنها نياز به يك اتاق خواب ساكت و دنج دارند، پتو و بالش آنها بايد نرم و راحت و خوش بو باشد. بهتر است تخت آنها را به جاي وسط اتاق در گوشه اتاق بگذاريد.
كودكان نامنظم:
آنها غيرقابل پيش بيني هستند، هرگز در يك ساعت معين نمي خوابند، والدين بايد با نرمي و مهرباني اما مصرانه آنها را به سوي يك برنامه زمان بندي جهت يك خواب منظم، سوق دهند.
بچه هاي پرانرژي:
آنها دائما در حال جنب و جوش و حركت هستند، يك برنامه دائمي براي خواب و بيداري و فعاليت هاي فيزيكي در طول روز به اين بچه ها كمك مي كند تا شب را با آرامش بيشتر بخوابند. والدين بايد بدانند كه ساعات خواب لازم براي بچه ها متفاوت است، يك نوزاد به 14 تا 18ساعت، نوپا به 13 ساعت، سنين قبل از دبستان 12ساعت، سنين مدرسه 10ساعت و نوجوان به 9 ساعت خواب نياز دارد. بايد به خاطر داشته باشيد كه بچه ها هنگامي كه نمي توانند بخوابند، نمي خواهند با شما مبارزه و مخالفت كنند بلكه آنها با بدن خودشان مي جنگند. با شناخت سه عامل تنش، زمان و خلق و خو مي توان محيطي ايجاد كرد كه كودك بهتر بخوابد و در نتيجه سلامت و ارتباطات خانوادگي هم بهبود يابد. امير ستارزاده برگرفته از مقالات کیهان